{"id":603,"date":"2021-12-01T16:01:49","date_gmt":"2021-12-01T11:01:49","guid":{"rendered":"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/?p=603"},"modified":"2021-12-01T16:03:05","modified_gmt":"2021-12-01T11:03:05","slug":"1dekabr-xalqaro-oitsga-qarshi-kurash-kuni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/?p=603","title":{"rendered":"1dekabr Xalqaro OITSga qarshi kurash kuni"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"313\" height=\"188\" src=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i-1-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"605\" data-link=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/?attachment_id=605\" class=\"wp-image-605\" srcset=\"https:\/\/sttexnikum1.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i-1-1.jpg 313w, https:\/\/sttexnikum1.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i-1-1-300x180.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 313px) 100vw, 313px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"250\" height=\"187\" src=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i-2.jpg\" alt=\"\" data-id=\"606\" data-link=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/?attachment_id=606\" class=\"wp-image-606\"\/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"375\" height=\"188\" src=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i.jpg\" alt=\"\" data-id=\"607\" data-link=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/?attachment_id=607\" class=\"wp-image-607\" srcset=\"https:\/\/sttexnikum1.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i.jpg 375w, https:\/\/sttexnikum1.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i-300x150.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 375px) 100vw, 375px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"320\" height=\"180\" src=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/mqdefault.jpg\" alt=\"\" data-id=\"608\" data-link=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/?attachment_id=608\" class=\"wp-image-608\" srcset=\"https:\/\/sttexnikum1.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/mqdefault.jpg 320w, https:\/\/sttexnikum1.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/mqdefault-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 320px) 100vw, 320px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"250\" height=\"187\" src=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i-2-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"610\" data-full-url=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/i-2-1.jpg\" data-link=\"http:\/\/maktab.sirdaryoktrmhb.uz\/603\/i-2-1\/\" class=\"wp-image-610\"\/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>1 dekabr` kuni jahon hamjamiyati Xalqaro OITSga qarshi kurash kunini nishonlaydi. Bugungi kunda insoniyatga jiddiy xavf tug`dirayotgan mazkur&nbsp;muammo hech qaysi mamlakat aholisini befarq qoldirayotgani yo`q. O`zbekiston OITSga qarshi kurashga qaratilgan sa`y-harakatlarni har tomonlama qo`llab-quvvatlayotgan mamlakatlardan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Butun Jahon Sog`liqni Saqlash tashkiloti tomonidan OITS bo`yicha butun dunyoda o`tkazilgan tadqiqotlarga muvofiq: Hozirgi kunda jahon bo`yicha 42 mln. kishi OIV infektsiyasiga chalingan bo`lsa, har yili ularning safiga yana 2 mln. 700 ming nafar kishi qo`shiladi. O`tgan davr mobaynida qariyb 2 mln.ga yaqin odam bu kasallik oqibatida hayotdan ko`z yumdi.&nbsp; Har minutda 11ta odam IITVni o`ziga yuqtirmoqda. Dunyo bo`yicha kasallikni o`ziga yuqtirgan insonlarning yarmidan ko`pini 15 yoshdan 24 yoshgacha bo`lgan yoshlar tashkil etadi, shu jumladan, kasallikni o`ziga yuqtirganlarning yarmi \u2013 bu 15 yoshgacha bo`lgan bolalar, buning ustiga ularning ko`pchiligi onasi homiladorlik paytida, tug`ilish va ko`krak bilan boqish paytida virusni yuqtirganlar.<\/p>\n\n\n\n<p>OITS infektsiyasi o`lkamizda ilk bor 1987 yilda aniqlangan. O`sha yili Respublika SPID diagnostika markazi tashkil qilingan. 1988 yilning oxiriga kelib barcha ma`muriy hududlarda SPID diagnostika laboratoriyalari ochilgan. OIV infektsiyasi bilan kasallangan birinchi o`zbekistonlik bemor 1989 yili aniqlangan bo`lsa, ke\u00adyingi o`n yil davomida bu xastalikka chalingan 76 ta bemor qayd etilgan. Kasallik ko`rsatkichi yildan-yilga ortib borib, oxirgi yillarda infektsiyani yuqtirganlar soni o`rtacha bir yilda uch ming nafarga etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>OITS kasalligini yuqtirib olish xavfi bo`yicha aholining ayrim guruhi \u201cxavfli gugruh\u201d ga kiritiladi. Ushbu \u201cxavfli gugruh\u201dga giyoxvandlar, notanish shaxslar bilan pala partish jinsiy aloqa qiluvchilar, jinsiy aloqa yo`li bilan yuqadigan kasalliklarga chalingan shaxslar kiradi.<\/p>\n\n\n\n<p>Dunyoning ko`pgina davlatlarida OIV\/OITS infektsiyasini boshqa shaxslarga yuqtirganlik uchun javobgarlik belgilangan. Ayrim davlatlarda buning uchun og`ir jazo tayinlanadi. Mamlakatimiz Jinoyat kodeksining 113-moddasiga ko`ra, bila turib boshqa shaxsni OIV kasalligi\/OITSni yuqtirish xavfi ostida qoldirgan yoki unga OIV kasalligi\/OITSni yuqtirgan shaxs besh yildan sakkiz yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kasallik qanday yuqadi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Jinsiy aloqa yo`li orqali ayoldan erkakga yoki erkakdan ayolga yuqadi.<\/li><li>Parental yo`l orqal, ya`ni virus bilan zararlangan qon va qon mahsulotlari quyilganda, nosteril shpritslar va tibbiy asbob uskunalardan foydalanilganda yuqishi mumkin.<\/li><li>Vertikal yo`l orqali, ya`ni OITS virusini tashuvchi onadan homilaga yoki chaqaloqqa tug`ruq jarayonida va tug`ilgandan so`ng ona suti orqali yuqishi mumkin.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Hozirgi davrda OITS kasalligi bilan kasallangan bemorlarni butunlay tuzalish imkoniyati yo`qligi sababli davolashning maqsadi bemorning umrini uzaytirishga va uning xayot kechirishini yaxshilashga qaratilgan bo`lishi lozish.<\/p>\n\n\n\n<p>Do`stlar va opa singillar, bunday dahshatli kasallikka chalinmaslik uchun sog`lom xayot tarziga rioya qilaylik, o`zimizni va farzanlarimizni turli xastaliklardan ehtiyot qilaylik. Calomatligimizga bee`tibor bo`lmaylik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 dekabr` kuni jahon hamjamiyati Xalqaro OITSga qarshi kurash kunini nishonlaydi. Bugungi kunda insoniyatga jiddiy xavf tug`dirayotgan mazkur&nbsp;muammo hech qaysi mamlakat aholisini befarq qoldirayotgani yo`q. O`zbekiston OITSga qarshi kurashga qaratilgan sa`y-harakatlarni har tomonlama qo`llab-quvvatlayotgan mamlakatlardan biridir. Butun Jahon Sog`liqni Saqlash tashkiloti tomonidan OITS bo`yicha butun dunyoda o`tkazilgan tadqiqotlarga muvofiq: Hozirgi kunda jahon bo`yicha 42 mln. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-603","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yangi-elon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=603"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":611,"href":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/603\/revisions\/611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sttexnikum1.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}